t-testi, sosyal bilimlerde geniş çapta kullanılan bir test yöntemidir. t-dağılımı, genellikle örneklem büyüklüğü 30’dan daha küçük olduğunda kullanışlı olan ve simetrik bir çan eğrisi şeklinde gözlemlenen bir dağılımdır. Örneklem büyüklüğü arttıkça, t-dağılımının şekli normal dağılıma daha yakın hale gelir. Aslında, örneklem büyüklüğü 100’den büyük olduğunda t ve z dağılımları arasındaki farkı ayırt etmek neredeyse imkansızdır.
t-testi, örneklem büyüklüğünün küçük olduğu ve popülasyona (ana kitlesine) ait standart sapmaların bilinemediği durumlarda kullanılır. t-dağılımını kullanarak t-testi, aşağıdaki durumları analiz etmek için kullanılır:
a) Bir değişkeni incelerken bir grubun ortalama değerinin önceden belirlenmiş (tahmin edilen) değerden farklı olup olmadığının,
b) Bir değişkeni incelerken bağımsız iki grubun arasında anlamlı bir farkın olup olmadığının, veya
c) Bir değişkeni incelerken belirli bir grubun farklı koşullar (uyaranlar) altında verdikleri tepkiler arasında anlamlı bir farklılık olup olmadığının tespit edilmesi. Bu noktadan itibaren, üç çeşit t-testi olduğunu söylemek mümkündür. Bunlar;
1. Tek grup t-testi (one-sample t-test),
2. Bağımsız iki-grup-arası farkların testi (independent samples t-test) ve
3. Eşleştirilmiş-iki-grup (paired-samples t-test) arasındaki farklılıkların incelenmesine yönelik t-testlerdir.
Bu testlerin genellikle temel varsayımı (null hipotezi), Ho=0 yani incelenen durumda iki grup (veya durum) arasında önemli bir fark olmadığı şeklinde belirlenir. Aşağıda, bu üç farklı t-testine tek tek odaklanılacak, örnek uygulamalar ile bunların nasıl kullanıldığı ve hangi şartlarda geçerli oldukları detaylı bir şekilde anlatılacaktır.
Tez düzenleme, MAXQDA veri analizi danışmanlığı, SPSS veri analizi danışmanlığı, tezsiz yüksek lisans bitirme projesi düzenleme, yüksek lisans tez düzenleme ve doktora tez düzenleme başta olmak üzere; üniversite/enstitü yazım kılavuzlarına uygun biçimsel düzenleme ve veri analizi danışmanlığı süreçleri hakkında detaylı bilgi almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.